Η έξοδος νέων γιατρών προς το εξωτερικό αποκτά πλέον χαρακτηριστικά δομικής απειλής για το ελληνικό σύστημα υγείας. Τα στοιχεία του Ιατρικού Συλλόγου Αθηνών δείχνουν ότι μέσα σε πέντε χρόνια περισσότεροι από 5.400 γιατροί αναζήτησαν επαγγελματική προοπτική εκτός χώρας, με τον Γιώργο Πατούλη να προειδοποιεί ότι το brain drain υπονομεύει τη μελλοντική επάρκεια του ΕΣΥ.
Μία από τις πιο σοβαρές πληγές που συνεχίζει να ανοίγει για το ελληνικό σύστημα υγείας είναι η διαρροή νέων γιατρών στο εξωτερικό. Σύμφωνα με τα στοιχεία του Ιατρικού Συλλόγου Αθηνών, την περίοδο 2020-2025 περισσότεροι από 5.400 γιατροί εγκατέλειψαν τη χώρα αναζητώντας καλύτερες επαγγελματικές συνθήκες, υψηλότερες αμοιβές και ένα πιο οργανωμένο περιβάλλον εκπαίδευσης και εξέλιξης. Για τον ΙΣΑ, το φαινόμενο δεν είναι απλώς αριθμητικό, αλλά βαθιά στρατηγικό για το μέλλον του ΕΣΥ.
Ο πρόεδρος του ΙΣΑ Γιώργος Πατούλης, μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, τονίζει ότι η μαζική μετανάστευση των νέων γιατρών αποτελεί μία από τις πιο σοβαρές προκλήσεις που αντιμετωπίζει σήμερα η χώρα στον τομέα της υγείας. Όπως επισημαίνει, η Ελλάδα χάνει το πιο δυναμικό, επιστημονικά καταρτισμένο και ελπιδοφόρο κομμάτι του ιατρικού της δυναμικού, γεγονός που εντείνει τις ήδη υπάρχουσες ελλείψεις και θέτει σε κίνδυνο τη βιωσιμότητα του συστήματος.
Τα στοιχεία της πενταετίας
Η εικόνα που αποτυπώνει ο Ιατρικός Σύλλογος Αθηνών είναι αποκαλυπτική. Το 2020 έφυγαν από τη χώρα 901 γιατροί, εκ των οποίων 347 ανειδίκευτοι και 554 ειδικευμένοι, με πρώτη επιλογή την Αγγλία και δεύτερη την Κύπρο. Το 2021 ο αριθμός διαμορφώθηκε στους 866, εκ των οποίων 314 ήταν ανειδίκευτοι και 552 ειδικευμένοι, με τις ίδιες δύο χώρες να παραμένουν οι βασικοί προορισμοί.
Το 2022 καταγράφηκαν 808 νέες μετακινήσεις γιατρών προς το εξωτερικό, από τους οποίους 304 ήταν ανειδίκευτοι και 504 ειδικευμένοι. Και πάλι η Αγγλία βρέθηκε στην κορυφή των επιλογών, ενώ ακολούθησαν η Γαλλία, η Γερμανία και η Ελβετία. Το 2023 ο αριθμός παρέμεινε στα ίδια επίπεδα, καθώς άλλοι 808 γιατροί έφυγαν από τη χώρα, με 283 ανειδίκευτους και 525 ειδικευμένους.
Ιδιαίτερα ανησυχητική ήταν η εικόνα του 2024, όταν ο ΙΣΑ εξέδωσε 1.047 πιστοποιητικά για γιατρούς που κατευθύνθηκαν στο εξωτερικό, αριθμός αυξημένος σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια. Από αυτούς, 398 ήταν ανειδίκευτοι και 649 ειδικευμένοι. Το 2025 παρατηρήθηκε μικρή κάμψη, όμως και πάλι έφυγαν 968 γιατροί, εκ των οποίων 384 ανειδίκευτοι και 584 ειδικευμένοι. Η Αγγλία και η Κύπρος παρέμειναν στις πρώτες θέσεις των χωρών επιλογής.
Γιατί φεύγουν οι νέοι γιατροί
Σύμφωνα με τον πρόεδρο του ΙΣΑ, οι νέοι γιατροί δεν εγκαταλείπουν τη χώρα τυχαία. Φεύγουν γιατί αναζητούν αξιοπρεπείς συνθήκες εργασίας, εκπαίδευση υψηλού επιπέδου, σαφή επαγγελματική προοπτική και αμοιβές που να ανταποκρίνονται στην επιστημονική τους αξία. Η εκτίμηση που διατυπώνει είναι σκληρή αλλά σαφής: αν η Ελλάδα δεν διαμορφώσει ένα σύγχρονο και ανταγωνιστικό περιβάλλον, δεν θα μπορέσει να συγκρατήσει τους νέους επιστήμονες και το πρόβλημα θα ξεπεράσει τα όρια του ιατρικού σώματος, αγγίζοντας την ίδια τη βιωσιμότητα του συστήματος υγείας.
Οι παρεμβάσεις που ζητά ο ΙΣΑ
Ο Ιατρικός Σύλλογος Αθηνών υποστηρίζει ότι η αντιστροφή του brain drain δεν μπορεί να επιτευχθεί με γενικές διακηρύξεις, αλλά με συγκεκριμένες πολιτικές. Μεταξύ άλλων, προτείνει αξιοπρεπείς αμοιβές προσαρμοσμένες στα διεθνή δεδομένα, οργανωμένο και σύγχρονο εκπαιδευτικό σύστημα, πλήρη εφαρμογή των rotations και συνεχή αξιολόγηση, διεθνείς συνεργασίες με πανεπιστήμια και φορείς του εξωτερικού, σταθερό επαγγελματικό περιβάλλον χωρίς διαρκείς οικονομικές επιβαρύνσεις και προοπτικές εξέλιξης που θα στηρίζονται στην επιστημονική πρόοδο και όχι στη συγκυρία.
Στην ίδια γραμμή, ο ΙΣΑ ζητά ουσιαστική ενίσχυση των αμοιβών των γιατρών του ΕΣΥ, περισσότερες θέσεις ειδικευομένων, ενίσχυση της εκπαίδευσης και κατάργηση στρεβλώσεων, όπως το clawback, που –κατά τον Σύλλογο– υπονομεύουν τη βιωσιμότητα του ιατρικού επαγγέλματος. Η θέση που διατυπώνεται είναι ότι η λύση δεν μπορεί να είναι η αναζήτηση διεξόδου εκτός συστήματος για τη συμπλήρωση εισοδήματος, αλλά ένα ισχυρό δημόσιο σύστημα υγείας που θα μπορεί να στηρίζεται στις δικές του δυνάμεις.
Από το brain drain στο brain gain
Ο Γιώργος Πατούλης συνδέει το ζήτημα και με μια ευρύτερη αναπτυξιακή στρατηγική για την υγεία. Όπως αναφέρει, η Ελλάδα διαθέτει υψηλού επιπέδου ιατρικό δυναμικό και θα μπορούσε να εξελιχθεί σε διεθνή προορισμό υγείας, αξιοποιώντας ακόμη και τον ιατρικό τουρισμό ως μοχλό ανάπτυξης. Ωστόσο, αυτό προϋποθέτει ποιότητα υπηρεσιών, καλύτερη οργάνωση, διασύνδεση δημόσιου και ιδιωτικού τομέα και, κυρίως, ανθρώπινο δυναμικό που θα παραμένει και θα εξελίσσεται στη χώρα.
Το βασικό μήνυμα που προκύπτει από τα στοιχεία του ΙΣΑ είναι ότι το πρόβλημα έχει πλέον αποκτήσει κρίσιμο βάθος. Η χώρα δεν χάνει απλώς αριθμούς, αλλά γιατρούς με εκπαίδευση, προοπτική και ειδίκευση, την ώρα που το ΕΣΥ αντιμετωπίζει ήδη σοβαρές πιέσεις. Γι’ αυτό και η συζήτηση για το brain drain των γιατρών δεν αφορά μόνο ένα επαγγελματικό κλάδο, αλλά τον ίδιο τον πυρήνα της δημόσιας υγείας τα επόμενα χρόνια.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου