Τετάρτη 22 Απριλίου 2026

Ηγηθείτε μέσα στο Ασθενοφόρο

«Η σιωπή είναι μια πηγή μεγάλης δύναμης.» — Λάο Τσε

Θέλω να προσέξετε την επόμενη στιγμή σιωπής μέσα στην καμπίνα ή μετά από ένα δύσκολο περιστατικό. Όχι την απαραίτητη παύση για να συγκεντρωθείτε, αλλά εκείνη τη βαριά σιωπή, όπου κάτι μένει ανείπωτο. Επειδή στο ασθενοφόρο, η σιωπή σπάνια είναι απλώς ησυχία. Τις περισσότερες φορές, είναι σήμα ότι κάτι στη συνεργασία του πληρώματος αρχίζει να φθείρεται.

Γνωρίζουμε και οι δύο αυτή την αλήθεια: οι διασώστες δεν σταματούν να έχουν κρίση ή προτάσεις. Σταματούν να νιώθουν ασφαλείς να τις εκφράσουν. Όταν το να πεις «νομίζω ότι το οξυγόνο πέφτει» ή «μήπως να ακολουθήσουμε άλλο πρωτόκολλο;» μοιάζει ριψοκίνδυνο, ή όταν η παραδοχή ενός λάθους κάτω από πίεση αντιμετωπίζεται με ειρωνεία ή αμυντικότητα, τότε κάτι αλλάζει. Ο εγκέφαλος του συνεργάτη σας σταματά να λειτουργεί δημιουργικά για τον ασθενή και αρχίζει να λειτουργεί αμυντικά για τον εαυτό του. Η αποτελεσματικότητα χάνεται τη στιγμή που ο φόβος της κριτικής ξεπερνά τη φροντίδα του περιστατικού.

Έχω μάθει ότι η ηγεσία μέσα στο πλήρωμα δεν αφορά το ποιος έχει τα περισσότερα χρόνια στην υπηρεσία ή ποιος ξέρει καλύτερα τον δρόμο. Αφορά τη διαμόρφωση του κλίματος μέσα στο ασθενοφόρο. Δεν χρειάζεται να είστε αλάνθαστοι, αλλά πρέπει να προστατεύσετε τον χώρο όπου ο συνάδελφός σας μπορεί να μιλήσει χωρίς φόβο. Αυτός ο χώρος χτίζεται πάνω στην αμοιβαία εμπιστοσύνη, όχι στην ιεραρχία της βάρδιας.

Όταν ο συνάδελφός σας σάς αμφισβητεί ή προτείνει κάτι διαφορετικό την ώρα της διακομιδής, αυτή είναι η δική σας καθοριστική στιγμή. Εκείνη την ώρα αποκαλύπτετε τι είδους «πλήρωμα» είστε πραγματικά. Είτε ανοίγετε έναν δρόμο συνεργασίας… είτε υψώνετε έναν τοίχο εγωισμού.

Ο συνεργάτης σας παρακολουθεί πάντα πώς ανταποκρίνεστε. Όχι μόνο στις μεγάλες αποφάσεις, αλλά και στις μικρές εντάσεις: Ένα απότομο ύφος στο τιμόνι. Ένας αμυντικός τόνος την ώρα που παραδίδετε το περιστατικό. Μια γρήγορη απόρριψη μιας παρατήρησης. Αυτές οι στιγμές μαζεύονται και, με τον καιρό, διδάσκουν στον άλλον αν η γνώμη του είναι ευπρόσδεκτη ή αν η σιωπή είναι πιο «ασφαλής» για να βγει η βάρδια.

Ηγηθείτε με πρόθεση, όχι με εκνευρισμό. Όταν νιώθετε την πίεση να σας καταβάλλει, κάντε μια παύση. Πάρτε μια ανάσα. Επιλέξτε την περιέργεια αντί για τον έλεγχο. Ρωτήστε: «Γιατί το βλέπεις έτσι;». Ακούστε λίγο περισσότερο πριν αντιδράσετε. Επειδή κάθε φορά που αφήνετε χώρο στον συνάδελφό σας να εκφραστεί, φέρνετε την ψυχραιμία πίσω στο ασθενοφόρο.

Στο τέλος της βάρδιας, η κουλτούρα του ασθενοφόρου δεν είναι αυτά που γράφουν τα εγχειρίδια, είναι αυτό που νιώθει ο συνάδελφός σας όταν κάθεται δίπλα σας. Ρωτήστε, λοιπόν, τον εαυτό σας ειλικρινά: χτίζετε ένα πλήρωμα όπου τολμάμε να διορθώσουμε ο ένας τον άλλον για το καλό του ασθενούς… ή ένα περιβάλλον όπου μάθαμε απλώς να σωπαίνουμε; Το μέλλον της δικής σας ηγεσίας ως διασώστες κρίνεται σε αυτή την απάντηση.

Η σιωπή μέσα στο ασθενοφόρο σάς μιλάει. Σας λέει αν ο συνεργάτης σας νιώθει ομάδα μαζί σας ή αν έχει μάθει να κρατάει τις σκέψεις του για τον εαυτό του. Μπορεί να νομίζετε ότι η ησυχία σημαίνει συμφωνία, αλλά συχνά σημαίνει δισταγμό και κούραση. Έχετε τη δύναμη να το αλλάξετε. Εσείς δίνετε τον τόνο στη βάρδια.

Από το επόμενο κιόλας περιστατικό, ηγηθείτε διαφορετικά. Όταν κάποιος μιλήσει, ειδικά αν αυτό που λέει σας ξεβολεύει, μην βιαστείτε να επιβληθείτε. Κάντε παύση, ακούστε, γείρετε προς το μέρος του. Δείξτε ότι η φωνή του συνεργάτη σας έχει σημασία, ειδικά όταν διαφωνεί. Η πραγματική ηγεσία στο πεδίο δεν είναι ο έλεγχος, αλλά η δημιουργία μιας ομάδας όπου η αλήθεια αναπνέει και οι σωστές αποφάσεις γεννιούνται μέσα από την επικοινωνία. Αν θέλετε ένα πλήρωμα πιο δυνατό και πιο έτοιμο για τα δύσκολα, ανταμείψτε το θάρρος, μην το πνίγετε.

Θυμηθείτε: η στιγμή που ο συνάδελφός σας νιώθει ασφαλής να σας μιλήσει ειλικρινά, είναι η στιγμή που η πραγματική σας αξία ως ηγέτης-διασώστης ξεκινά.

Παναγιώτης Σπανός

ΔΙΑΣΩΣΤΕΣ ΡΟΔΟΥ

diasostesrodou.gr                    

Κυριαρχήστε στον νου σας - Η δύναμη του Διασώστη

«Ο νους είναι το παν. Αυτό που σκέφτεσαι, αυτό γίνεσαι.» — Βούδας

Έχω μάθει ότι το πιο ισχυρό εργαλείο που φέρνω μαζί μου σε κάθε περιστατικό, σε κάθε σπίτι ή στον δρόμο, δεν είναι ο εξοπλισμός μου, η εμπειρία μου ή η σειρήνα· είναι ο νους μου. Και έχω επίσης μάθει πόσο εύκολο είναι να τον παραμελούμε. Συνεχώς εκπαιδευόμαστε στα πρωτόκολλα, στα μηχανήματα, στις νέες οδηγίες… αλλά ξεχνάμε να ακονίσουμε τον ίδιο τον φακό μέσα από τον οποίο βλέπουμε την κάθε κλήση. Και αν αυτός ο φακός είναι θολός από την κούραση ή την απογοήτευση, καμία ιατρική παρέμβαση δεν μπορεί να μας δώσει την απαραίτητη διαύγεια.

Ο τρόπος που σκέφτεστε διαμορφώνει τον τρόπο που παρεμβαίνετε. Όταν ο νους σας είναι γεμάτος με ένταση, φόβο για το λάθος ή το βάρος προηγούμενων δύσκολων περιστατικών, κάθε νέα κλήση αρχίζει να μοιάζει με ανυπέρβλητο εμπόδιο. Αλλά όταν εκπαιδεύετε σκόπιμα τη σκέψη σας, όταν επιλέγετε την ψυχραιμία αντί για τον πανικό, αυτή η ίδια δυσκολία μεταμορφώνεται. Γίνεται μια ευκαιρία για αποτελεσματική βοήθεια. Γίνεται ένα μονοπάτι για να σωθεί μια ζωή που πριν δεν φαινόταν εφικτό.

Υπενθυμίζω συχνά στον εαυτό μου ότι οι αντιξοότητες στον δρόμο δεν είναι ο εχθρός. Είναι μέρος της δουλειάς μας. Αυτό που μας ορίζει ως διασώστες δεν είναι το τι συμβαίνει στο πεδίο, αλλά το πώς ανταποκρινόμαστε. Η ψυχική κατάρρευση σπάνια επιβάλλεται από το περιστατικό· συχνά γίνεται αποδεκτή από εμάς τους ίδιους. Κάθε δύσκολη βάρδια φέρει πληροφορίες. Κάθε αποτυχία στην αναζωογόνηση εμπεριέχει ένα μάθημα. Το ερώτημα είναι: είστε πρόθυμοι να το αναζητήσετε;

Ως μέλος ενός πληρώματος, δεν διαχειρίζομαι απλώς ζωτικά σημεία, διαμορφώνω την ατμόσφαιρα της διάσωσης. Η συναισθηματική νοημοσύνη και η ψυχική ανθεκτικότητα δεν είναι θεωρίες· είναι τα καθημερινά μας εργαλεία. Βρίσκονται στο πώς ανταποκρίνεστε υπό την πίεση του χρόνου, πώς ερμηνεύετε τον φόβο του συγγενή, πώς διαχειρίζεστε μια απώλεια μπροστά στον συνάδελφό σας. Εκεί χτίζεται η πραγματική αξία του διασώστη.

Έχω διαπιστώσει ότι μια από τις πιο ισχυρές αλλαγές που μπορείτε να κάνετε είναι στις ερωτήσεις που θέτετε στον εαυτό σας την ώρα της βάρδιας. Αντί για το «Γιατί έτυχε σε μένα αυτό το βαρύ περιστατικό;», προκαλώ τον εαυτό μου, και προσκαλώ κι εσάς, να ρωτήσετε: «Τι προσπαθεί αυτό το περιστατικό να μου διδάξει για τις αντοχές μου;». Αυτή η μοναδική μετατόπιση σάς μετακινεί από μια θέση κόπωσης σε μια θέση κυριότητας. Και η κυριότητα της κατάστασης είναι εκεί όπου κατοικεί η δύναμή σας.

Όταν ενσαρκώνετε αυτή τη νοοτροπία, κάτι αλλάζει στο πλήρωμα. Ο συνάδελφός σας αρχίζει να το νιώθει. Βλέπει ότι οι προκλήσεις δεν είναι λόγος για παράπονο, αλλά πεδίο δράσης. Ότι τα λάθη δεν είναι το τέλος, αλλά η βάση για να γίνουμε καλύτεροι στην επόμενη κλήση. Δημιουργείτε μια κουλτούρα όπου η επαγγελματική περιέργεια αντικαθιστά τον κυνισμό και όπου η προσωπική ανάπτυξη γίνεται κοινή ευθύνη μέσα στο ασθενοφόρο.

Ο νους σας δεν είναι απλώς ένα κομμάτι του εαυτού σας, είναι το πιο κρίσιμο «εφόδιο» στο ασθενοφόρο. Ο τρόπος που τον χρησιμοποιείτε θα καθορίσει όχι μόνο την επαγγελματική σας επιτυχία, αλλά και το αποτύπωμα που αφήνετε στους ανθρώπους που βοηθάτε. Εκπαιδεύστε τον. Προστατέψτε τον από την τοξικότητα. Προκαλέστε τον. Επειδή όταν κυριαρχείτε στον νου σας, δεν διεκπεραιώνετε απλώς διακομιδές, μεταμορφώνετε την κρίση σε ελπίδα.

Έχετε περισσότερη δύναμη από όσο νομίζετε, και αυτή ξεκινά πίσω από το τιμόνι ή δίπλα στο φορείο, μέσα στο μυαλό σας. Κάθε μέρα διαμορφώνετε τον τρόπο που βλέπετε την υπηρεσία, είτε από συνήθεια είτε από επιλογή. Όταν αφήνετε την πίεση να πάρει το προβάδισμα, όλα μοιάζουν πιο βαριά, πιο μάταια. Αλλά τη στιγμή που αποφασίζετε να εκπαιδεύετε τον νου σας, να αναζητάτε την εμπειρία αντί για την κούραση, αρχίζετε να αλλάζετε ολόκληρο το παιχνίδι. Αυτό που κάποτε έμοιαζε με εξοντωτική βάρδια γίνεται μια διαδρομή προσφοράς. Δεν είστε απλώς εργαζόμενοι· είστε οδηγοί και θεραπευτές, αλλά μόνο αν επιλέξετε να το δείτε έτσι.

Έτσι, την επόμενη φορά που η σειρήνα θα ηχήσει για κάτι δύσκολο, μην κλειστείτε στον εαυτό σας· αντιμετωπίστε το με πρόθεση. Ρωτήστε τον εαυτό σας: «Πώς θα με κάνει αυτό καλύτερο διασώστη;» και παρακολουθήστε πώς η προοπτική σας αλλάζει την απόδοσή σας. Δεν είστε εδώ για να αποφεύγετε τα δύσκολα περιστατικά, είστε εδώ για να στέκεστε όρθιοι μέσα σε αυτά. Και όταν οδηγείτε τον εαυτό σας με αυτή τη διαύγεια, δίνετε και στον συνάδελφό σας την άδεια να κάνει το ίδιο. Χτίστε αυτή την ανθεκτικότητα. Ενισχύστε αυτή τη νοοτροπία. Επειδή όταν κυριαρχείτε στον νου σας, δεν αλλάζετε απλώς τη βάρδιά σας, ανυψώνετε ολόκληρη τη ζωή σας.

Παναγιώτης Σπανός

ΔΙΑΣΩΣΤΕΣ ΡΟΔΟΥ

diasostesrodou.gr                   

Τρίτη 21 Απριλίου 2026

Η Επείγουσα Φροντίδα καταρρέει – 10 λόγοι που επιβάλλουν ανασχεδιασμό στα ΤΕΠ

Η Επείγουσα Φροντίδα Υγείας στην Ελλάδα αντιμετωπίζει βαθιά δομικά προβλήματα που δεν επιλύονται με αποσπασματικές παρεμβάσεις, όπως οι αλλαγές στο σύστημα εφημεριών

Η Επείγουσα Φροντίδα Υγείας (ΕΦΥ) όπως αυτή αποτυπώνεται στις συνθήκες λειτουργίας των Τμημάτων Επειγόντων Περιστατικών (ΤΕΠ) δοκιμάζεται παγκοσμίως (IFEM_Position_Statement_on_Emergency_Department_Overcrowding_December_2022.pdf). Ακόμα και σε πολύ ανεπτυγμένα συστήματα Υγείας η ΕΦΥ φαίνεται να καταρρέει (Atkinson et al 2021). Η αυξημένη συμφόρηση στο ΤΕΠ σχετίζεται με ανεπιθύμητη έκβαση των ασθενών (Jones et al 2020). Βιβλιογραφικά έχουν μελετηθεί τόσο τα αίτια όσο και πιθανές λύσεις για τη βελτίωση της διαχείρισης των προσερχόμενων στο ΤΕΠ (Doupe et al 2018, Sethi et al 2020, Morley et al 2019). Κοινό συμπέρασμα είναι ότι η κρίση στη λειτουργία των ΤΕΠ αντανακλά δομικά προβλήματα του Εθνικού Συστήματος Υγείας της κάθε χώρας τα οποία λόγω της φύσης του έργου των ΤΕΠ αυτά αθροίζονται σε όγκο και συμπυκνώνονται σε χρόνο μεγεθύνοντας τα προβλήματα και αναδεικνύοντάς τα σε όλο το γυμνό τους μεγαλείο (Kelen et al 2024).

Στην Ελλάδα έχοντας αναγνωρίσει (;) το πρόβλημα, ως κύριο εργαλείο επίλυσής του (στην Αττική και τη Θεσσαλονίκη) έχει επιλεγεί η κυλιόμενη εφημέρευση των Νοσοκομείων. Ψάχνοντας για λύση στο εφημεριακό σύστημα της Αττικής λοιπόν στην ουσία αναζητούμε λύσεις για την ενίσχυση της ΕΦΥ. Όπως προκύπτει, ελπίζω, σαφώς εκ των ανωτέρω αλλά και από τη γνώση και εμπειρία της λειτουργίας των ΤΕΠ την τελευταία 10ετία δεν αρκεί η αναμόχλευση των Νοσοκομείων ανα ομάδα εφημέρευσης. Τα προβλήματα στις εφημερίες των νοσοκομείων είναι δομικά, αντανακλούν αναχρονισμούς, παθογένειες και αδυναμίες του ΕΣΥ και απαιτούν διαρθρωτικές αλλαγές. Όπως είναι δομημένο το ΕΣΥ στην Ελλάδα οι διαθρωτικές αλλαγές απαιτούν πολιτικό όραμα, πολιτική βούληση και στρατηγικό σχεδιασμό. Όραμα σίγουρα υπάρχει καθώς διαβάζοντας τους στρατηγικούς στόχους του ΥΥΚΑ του 2017-2020 και του 2021 – 2023 στο κομμάτι που αφορά την ΕΦΥ είναι ακριβώς οι ίδιοι. Διαφορετικοί υπουργοί, διαφορετικών κυβερνήσεων από διαφορετικούς πολιτικούς χώρους. Πλήρης συμφωνία, πραγματικός εθνικός στόχος λοιπόν η βελτίωση της ΕΦΥ. Ως εκ τούτου μάλλον το πρόβλημα έγκειται στην πολιτική βούληση καθώς κατά περιόδους έχουν δημιουργηθεί και κατατεθεί στρατηγικά σχέδια από επιτροπές και εποπτευόμενους φορείς του ΥΥΚΑ.

ygeiamou.gr                    

ΕΚΑΒ: «Διπλάσιος ο χρόνος» στην Εγνατία

Στα πολλά προβλήματα, τα οποία έχει επιφέρει η μονοδρόμηση μεγάλου κομματιού της Εγνατίας οδού, χωρίς επίσημη ενημέρωση (χρονοδιαγράμματα κ.λπ.) από τον παραχωρησιούχο, αλλά και με την κυβέρνηση και το Υπουργείο Υποδομών να κωφεύουν, προστίθενται οι διακομιδές του ΕΚΑΒ.

Ο υπουργός Υγείας Άδωνης Γεωργιάδης απάντησε με τυπικό τρόπο στην αναφορά που κατέθεσε ο βουλευτής Ιωαννίνων του ΠΑΣΟΚ Γιάννης Τσίμαρης:

«Η διασφάλιση της απρόσκοπτης διέλευσης των οχημάτων έκτακτης ανάγκης αποτελεί κρίσιμο ζήτημα δημόσιας υγείας και οδικής ασφάλειας. Για τον λόγο αυτό, το ΕΚΑΒ θα συνεχίσει να συνεργάζεται στενά με όλους τους εμπλεκόμενους φορείς, προκειμένου να ληφθούν τα αναγκαία μέτρα και να περιοριστούν στο ελάχιστο οι επιπτώσεις από τα εκτελούμενα έργα».

Στο μεταξύ, η Εγνατία δεν έχει ανακοινώσει καν επίσημα τη διενέργεια έργων στο τμήμα που έχει μονοδρομήσει…

Ο κ. Τσίμαρης, σχολιάζοντας την απάντηση Γεωργιάδη ως «απογοητευτική». Αναφέρει ότι σύμφωνα με το σωματείο ΕΚΑΒ Δυτικής Μακεδονίας, ο συνολικός χρόνος παράδοσης των περιστατικών έχει σε πολλές περιπτώσεις διπλασιαστεί.

Επίσης, η χρήση σειρήνας καθίσταται πρακτικά αδύνατη, «καθώς προκαλείται πανικός στους οδηγούς που βρίσκονται εγκλωβισμένοι χωρίς δυνατότητα ελιγμού ή χώρο διαφυγής, αυξάνοντας τον κίνδυνο τροχαίων ατυχημάτων».

Τονίζει επίσης ότι η η ηγεσία του υπουργείου «περιορίζεται σε απλές παραινέσεις προς την ανάδοχο εταιρεία για τη διασφάλιση ΛΕΑ ή εναλλακτικής λωρίδας, χωρίς να παρουσιάζει κανένα δεσμευτικό χρονοδιάγραμμα ή συγκεκριμένο μέτρο για την επίλυση του προβλήματος».

typos-i.gr