Λίγο πριν τις εκλογές, σχέδιο για «Campus Υγείας» στο Νοσοκομείο Χανίων εξήγγειλε η Ντόρα Μπακογιάννη: Κατοικίες για γιατρούς και νοσηλευτές, παιδικός σταθμός και βάση ΕΚΑΒ σε έκταση 20 στρεμμάτων

 

Τη δημιουργία ενός πρότυπου «campus υγείας» σε έκταση 20 στρεμμάτων δίπλα στο Γενικό Νοσοκομείο Χανίων εξήγγειλε η βουλευτής Χανίων της Νέας Δημοκρατίας και πρώην Υπουργός Εξωτερικών, Ντόρα Μπακογιάννη, σε συνέντευξή της στην εφημερίδα «Χανιώτικα Νέα» και τον δημοσιογράφο Παρασκευά Περάκη.

Λίγους μήνες πριν από τη διεξαγωγή των εθνικών εκλογών, η κ. Μπακογιάννη παρουσίασε τις βασικές παραμέτρους ενός σχεδίου που αποσκοπεί στην αντιμετώπιση του μείζονος προβλήματος της υποστελέχωσης του νοσηλευτικού ιδρύματος, μέσω της παροχής ισχυρών στεγαστικών και κοινωνικών κινήτρων στο υγειονομικό προσωπικό.

Η πρόταση περιλαμβάνει την ανέγερση συγκροτήματος κατοικιών για ιατρούς και νοσηλευτές, τη λειτουργία σύγχρονου παιδικού σταθμού, καθώς και τη δημιουργία μόνιμης επιχειρησιακής βάσης για το ΕΚΑΒ, αξιοποιώντας καθαρό ιδιοκτησιακά κρατικό χώρο που ανήκει στο νοσοκομείο.

Το πρόβλημα των άγονων προκηρύξεων, το κόστος στέγασης και το ιστορικό του ακινήτου

Αναλύοντας το σκεπτικό της πρωτοβουλίας, η βουλευτής Χανίων εστίασε στο γεγονός ότι οι επενδύσεις σε ιατροτεχνολογικό εξοπλισμό δεν επαρκούν εάν δεν συνοδεύονται από το αναγκαίο ανθρώπινο δυναμικό, επισημαίνοντας τις δυσκολίες προσέλκυσης προσωπικού εξαιτίας του υψηλού κόστους διαβίωσης και ενοικίων στην περιοχή.

Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά η κ. Μπακογιάννη:

«Για να σωθεί το νοσοκομείο μας δεν φτάνουν τα μηχανήματα. Δεν φτάνει να έχουμε καλούς αξονικούς τομογράφους κλπ. Χρειαζόμαστε ανθρώπινο δυναμικό. Αλλά οι θέσεις βγαίνουν άγονες. Πώς να έρθει, δηλαδή, ένας νοσηλευτής με τον μισθό που παίρνει όταν πρέπει να δώσει 600 ευρώ για ενοίκιο; Δεν γίνεται!».

Παράλληλα, η πρώην υπουργός αναφέρθηκε στο ιστορικό της προηγούμενης διένεξης σχετικά με τον παιδικό σταθμό του νοσοκομείου, αποδίδοντας την κατάσταση σε παρεξήγηση και έλλειψη πληροφόρησης κατά την περίοδο αλλαγής της ηγεσίας της τοπικής Εκκλησίας, εξέλιξη που οδήγησε στην παραχώρηση του αρχικού ακινήτου στο Κέντρο Alzheimer:

«Κοιτάξτε, όταν έγινε η ιστορία με τον παιδικό σταθμό του Νοσοκομείου Χανίων, οφειλόταν σε μια πραγματικά παρεξήγηση και έλλειψη πληροφόρησης, λόγω του ότι είχαμε τις αλλαγές του Δεσπότη και άρα δεν υπήρχε ενημέρωση. Μερικώς νομίζω φταίμε όλοι μας. Τελικά δόθηκε αυτό το ακίνητο στο Κέντρο Alzheimer, παρά το ότι εμείς πάλι όλοι μαζί είχαμε βρει ένα άλλο ακίνητο για το Κέντρο, γιατί το Alzheimer είναι πολύ σοβαρή υπόθεση. Τέλος πάντων, έγινε ό,τι έγινε. Και μετά καθίσαμε όλοι κάτω και είπαμε ότι “παιδιά, το νοσοκομείο μας πρέπει να σωθεί”».

Η αρχιτεκτονική του «Campus Υγείας»: Κατοικίες, παιδικός σταθμός και βάση ΕΚΑΒ

Στον πυρήνα της πρότασης βρίσκεται η αξιοποίηση μιας αδόμητης έκτασης 20 στρεμμάτων, η οποία γειτνιάζει άμεσα με το νοσοκομειακό συγκρότημα, με στόχο τη δημιουργία ενός αυτοτελούς οικιστικού και υποστηρικτικού πόλου για τους εργαζομένους.

Το σχέδιο διαρθρώνεται σε τρεις κεντρικούς άξονες:

• Κατοικίες υγειονομικών: Ανέγερση διαμερισμάτων επιφάνειας από 45 τ.μ. έως 75 τ.μ., σχεδιασμένων τόσο για μεμονωμένα άτομα όσο και για οικογένειες ιατρών και νοσηλευτών.

• Σύγχρονος παιδικός σταθμός: Κατασκευή νέου σταθμού στην πρόσοψη της έκτασης, σύμφωνα με τις πλέον επικαιροποιημένες τεχνικές και παιδαγωγικές προδιαγραφές.

• Μόνιμη βάση ΕΚΑΒ: Αξιοποίηση λωρίδας γης στην είσοδο του χώρου για την εγκατάσταση αυτόνομης βάσης του ΕΚΑΒ, καλύπτοντας ένα χρόνιο κενό υποδομής για την πόλη των Χανίων.

Χρηματοδότηση, μελέτες, πολεοδομική ωριμότητα και συναίνεση εργαζομένων

Ερωτηθείσα για το μέγεθος του εγχειρήματος και τις απαιτήσεις προϋπολογισμού, η κ. Μπακογιάννη δήλωσε ότι πρόκειται για μια προχωρημένη απόφαση σε συνεργασία με το Υπουργείο Υγείας, υπογραμμίζοντας παράλληλα ότι απαιτείται χρόνος για την εκπόνηση των αναγκαίων μελετών.

Στο σχετικό απόσπασμα της συνέντευξης επεσήμανε:

«Είναι μια απόφαση προχωρημένη, αλλά θέλει χρόνο μέχρι να γίνουν οι μελέτες, έτσι; Γιατί πρέπει να γίνουν οι μελέτες. Εμείς θέλουμε να κάνουμε κάτι πρότυπο. Δεν έχει ξαναγίνει αυτό πουθενά στην Ελλάδα. Ένα “campus υγείας”, για να το πούμε έτσι. Είμαστε πάρα πολύ τυχεροί διότι έχουμε τη γη, άρα, έχοντας τη γη, ξεκινάμε. Έχουμε συμφωνήσει όλοι, πράγμα το οποίο είναι πάρα πολύ σημαντικό».

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στο γεγονός ότι το οικόπεδο ανήκει εξ ολοκλήρου στο κράτος και στο νοσοκομείο, γεγονός που αποτρέπει πολεοδομικές περιπλοκές:

«Είναι καθαρά κρατικός ο χώρος, είναι του νοσοκομείου. Είναι χώρος τελείως καθαρός, πράγμα που έχει πολύ μεγάλη σημασία για να μην μπλέξουμε στα πολεοδομικά, γιατί εδώ πέρα ξεκινάς κάτι και, αν μπλέξεις με την πολεοδομία, τινάζεσαι στον αέρα. Οπότε είναι τελείως καθαρός και είναι πάρα πολύ υψηλός στόχος. Είναι ένα όραμα κολοσσιαίων διαστάσεων, αλλά θα το καταφέρουμε».

Επιπλέον, η πρώην υπουργός σημείωσε ότι έχει πραγματοποιήσει επαφές τόσο με τη Διοίκηση όσο και με τον εκπρόσωπο των εργαζομένων του νοσηλευτικού ιδρύματος, τονίζοντας ότι οποιαδήποτε παρέμβαση οφείλει να έχει τη σύμφωνη γνώμη εκείνων που «κρατάνε το νοσοκομείο ζωντανό».

agonaskritis.gr

«Στα πανηγύρια πρώτοι, στο ασθενοφόρο τελευταίοι»

Υπάρχουν στιγμές που η πραγματικότητα δεν χρειάζεται ούτε σχόλια ούτε υπερβολές. Σε χτυπάει μόνη της στο πρόσωπο.

Ένας άνθρωπος καταρρέει σε πανηγύρι. Κόσμος γύρω του, μουσικές, τραπέζια, χοροί, φωτογραφίες, κινητά στον αέρα. Άνθρωποι προσπαθούν να βοηθήσουν. Το ασθενοφόρο, όμως, δεν βρίσκεται κοντά.

Και κάπως έτσι τελειώνει απότομα η γιορτή.Όχι όμως και τα πανηγύρια μας.Γιατί αυτά συνεχίζονται κανονικά.

Από χωριό σε χωριό, από πλατεία σε πλατεία, από εξέδρα σε εξέδρα. Με δημάρχους, αντιδημάρχους, βουλευτές, πολιτευτές, υποψηφίους, πρώην υποψηφίους και κάθε λογής παράγοντες να κάνουν αυτό που ξέρουν καλύτερα: να εμφανίζονται, να χαμογελούν, να χαιρετούν, να φωτογραφίζονται.

Αν βρίσκονταν ή όχι πολιτικά πρόσωπα στο συγκεκριμένο πανηγύρι, μικρή σημασία έχει.

Το βέβαιο είναι ότι ασθενοφόρο σε κοντινή απόσταση δεν υπήρχε.

Και εδώ αρχίζουν τα δύσκολα.Γιατί η περιοχή της Νιγρίτας δεν βρίσκεται στην άκρη του κόσμου. Δεν μιλάμε για κάποιο αποκλεισμένο ορεινό χωριό στο οποίο χρειάζονται ώρες για να φτάσει βοήθεια.

Μιλάμε για έναν ολόκληρο δήμο, για χιλιάδες κατοίκους, για μια περιοχή που δικαιούται στοιχειώδη υγειονομική κάλυψη.

Κι όμως, για ακόμη μία φορά, το ασθενοφόρο χρειάστηκε να έρθει από τις Σέρρες.

Τα γνωστά.Έλλειψη πληρωμάτων.Έλλειψη διαθέσιμων οχημάτων.Βάρδιες που δεν βγαίνουν.

Ένα ΕΚΑΒ που παλεύει με λιγότερους ανθρώπους από όσους χρειάζεται.

Και μετά όλοι πέφτουμε από τα σύννεφα.

Μα πώς έγινε;

Μα γιατί άργησε;

Μα γιατί δεν υπήρχε ασθενοφόρο;

Επειδή πολύ απλά εδώ και χρόνια έχουμε μάθει να θεωρούμε φυσιολογικό το αφύσικο.

Μάθαμε να συζητάμε περισσότερο για το ποιος τραγουδιστής θα έρθει στο πανηγύρι παρά για το αν υπάρχει ασθενοφόρο στον τόπο μας.

Μάθαμε να χειροκροτούμε τα πυροτεχνήματα αλλά να μη ρωτάμε πόσα πληρώματα του ΕΚΑΒ υπηρετούν στις Σέρρες.

Μάθαμε να ανεχόμαστε.Και κυρίως μάθαμε να μη διεκδικούμε.

Πολιτικοί πρώτης σειράς στα πανηγύρια ,τελευταίας σειράς στις διεκδικήσεις

Στις εκδηλώσεις, πάντως, δεν υπάρχει έλλειψη προσωπικού.Εκεί οι παρουσίες είναι πλήρεις.

Στα εγκαίνια, στις γιορτές, στα πανηγύρια, στα τραπέζια και στις φωτογραφίες, οι τοπικοί μας άρχοντες βρίσκουν τον χρόνο.

Το ερώτημα είναι αν βρίσκουν την ίδια διάθεση όταν πρέπει να χτυπήσουν πόρτες υπουργείων.

Να απαιτήσουν προσλήψεις στο ΕΚΑΒ.Να απαιτήσουν επαρκή αριθμό πληρωμάτων.Να απαιτήσουν πραγματική κάλυψη της περιφέρειας.

Να απαιτήσουν το αυτονόητο: ότι η ζωή ενός κατοίκου της Βισαλτίας, της Ηράκλειας, του Σιδηροκάστρου ή οποιασδήποτε απομακρυσμένης περιοχής δεν μπορεί να αξίζει λιγότερο επειδή μένει μερικές δεκάδες χιλιόμετρα μακριά από το Νοσοκομείο Σερρών.

Εκεί, όμως, τα πράγματα δυσκολεύουν.Γιατί η διεκδίκηση θέλει σύγκρουση.

Και η σύγκρουση μπορεί να χαλάσει τις σχέσεις.Ενώ το πανηγύρι δεν χαλάει σχέσεις.Το πανηγύρι δίνει φωτογραφίες.

Δίνει χειραψίες.Δίνει χαμόγελα.Δίνει και κανένα μικρόφωνο.

Η κοινωνία της πλατείας και η κοινωνία της σιωπής

Αλλά ας μην τα ρίχνουμε όλα στους πολιτικούς.Έχουμε και εμείς το μερίδιό μας.

Σε μια κοινωνία που μπορεί να συγκεντρώσει εκατοντάδες ανθρώπους για έναν χορό, πόσοι μπορούν να συγκεντρωθούν έξω από ένα υπουργείο για να απαιτήσουν στελέχωση του ΕΚΑΒ;

Πόσοι θα διαμαρτυρηθούν;

Πόσοι θα απαιτήσουν;

Πόσοι θα θυμούνται το θέμα μετά από δέκα ημέρες;

Αυτό είναι ίσως το πιο πικρό συμπέρασμα.

Μάθαμε να διασκεδάζουμε.

Δεν μάθαμε να απαιτούμε.

Μάθαμε να χειροκροτούμε.

Δεν μάθαμε να ελέγχουμε.

Μάθαμε να γεμίζουμε τις πλατείες.

Δεν μάθαμε να γεμίζουμε τις αίθουσες των δημοτικών συμβουλίων όταν συζητούνται τα σοβαρά.

Και όσο συμβαίνει αυτό, κάποιοι θα συνεχίζουν να μας προσφέρουν θεάματα.

Γιατί ξέρουν ότι το θέαμα κοστίζει λιγότερο πολιτικά από τη λύση των πραγματικών προβλημάτων.

Και τώρα έρχεται η SEREXPO

Και επειδή ο νομός ξέρει καλά από γιορτές, σε λίγο έρχεται και η SEREXPO.

Το μεγάλο γεγονός.Οι εξέδρες.Τα περίπτερα.Οι φωτογραφίες.Οι επίσημοι.Οι δηλώσεις.Η «εξωστρέφεια».

Η «ανάπτυξη».Η «γιορτή της επιχειρηματικότητας».

Όλα καλά.Να γίνουν.Να υπάρχει εξωστρέφεια.Να υπάρχει πολιτισμός.Να υπάρχουν εκδηλώσεις.

Αλλά κάποια στιγμή ας μιλήσουμε και για τα βασικά.

Γιατί δεν γίνεται να θέλουμε έναν νομό ευρωπαϊκό στα φώτα και τριτοκοσμικό στις υποδομές.

Δεν γίνεται να έχουμε εξέδρες των δεκάδων χιλιάδων ευρώ και να ψάχνουμε πλήρωμα για ασθενοφόρο.

Δεν γίνεται να περισσεύουν τα λόγια και να λείπουν οι διασώστες.

Δεν γίνεται να οργανώνουμε τη μία γιορτή μετά την άλλη και όταν ένας άνθρωπος πέσει κάτω να κοιτάμε το ρολόι περιμένοντας βοήθεια από δεκάδες χιλιόμετρα μακριά.

Αυτό δεν είναι ανάπτυξη.Είναι βιτρίνα.

Και πίσω από τη βιτρίνα υπάρχει ένας νομός που γερνάει, αδειάζει, υποβαθμίζεται και συνηθίζει στην έλλειψη.

Σέρρες 2.0

Αν υπήρχε πίνακας αποτελεσμάτων, θα μπορούσαμε να γράψουμε:

Πανηγύρια – Υποδομές: 2-0.

Και το παιχνίδι συνεχίζεται.Με τον κόσμο στις εξέδρες.Με τους πολιτικούς στην πρώτη σειρά.

Με τις φωτογραφικές μηχανές έτοιμες.Και με το ασθενοφόρο κάπου στον δρόμο.

Αυτή είναι ίσως η πιο τραγική αντίφαση αυτού του τόπου.Και όσο δεν αλλάζει κάτι, τα πανηγύρια θα συνεχίζονται.

Μόνο που κάποια στιγμή θα πρέπει να αποφασίσουμε αν θέλουμε έναν νομό που απλώς γιορτάζει ή έναν νομό που μπορεί και να προστατεύσει τη ζωή των ανθρώπων του.

serresparatiritis.gr

Με άδειο «καλάθι» στη ΔΕΘ για την Υγεία η κυβέρνηση – Τα αιτήματα των υγειονομικών που μπαίνουν στο συρτάρι

Στη ΔΕΘ χωρίς μέτρα για την Υγεία και ενίσχυση των εργαζομένων. Όλες οι πληροφορίες

Χωρίς πολλές προσδοκίες από τη ΔΕΘ θα πρέπει να είναι οι υγειονομικοί του Εθνικού Συστήματος Υγείας, καθώς σύμφωνα με όλες τις πληροφορίες η κυβέρνηση δεν προτίθεται να κάνει νέες ανακοινώσεις για τη στήριξη των εργαζομένων.

Ειδικότερα σύμφωνα με έγκυρες πληροφορίες του HealthReport.gr, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης δεν αναμένεται να προχωρήσει σε ανακοινώσεις για τους εργαζομένους στο ΕΣΥ αλλά ούτε θα αναφερθεί σε νέα επιδόματα, αυξήσεις ή νέες προσλήψεις.

Με βάση τις ίδιες πηγές, το κυβερνητικό επιτελείο έχει αποφασίσει να εστιάσει σε όσα έχουν γίνει στο ΕΣΥ με κονδύλια από το Ταμείο Ανάκαμψης, ενώ θεωρείται σχεδόν βέβαιον ότι θα επαναληφθεί η φράση που συχνά πυκνά χρησιμοποιεί ο υπουργός υγείας Άδωνις Γεωργιάδης ότι «το ΕΣΥ σήμερα διαθέτει το περισσότερο προσωπικό σε σχέση με τα όλα τα προηγούμενα χρόνια».

Για αυτό και ο Κυριάκος Μητσοτάκης δεν αναμένεται να γνωστοποιήσει νέες προσλήψεις ή οικονομικές ενισχύσεις για το προσωπικό του ΕΣΥ, αφού όπως αναφέρουν πληροφορίες, στην κυβέρνηση θεωρούν πως ο τομέας της υγείας τα τελευταία χρόνια είναι ο πιο ευνοημένος με τα μέτρα που έχουν ληφθεί.

Ωστόσο όπως τονίζουν υψηλόβαθμες κυβερνητικές πηγές του HealthReport.gr, ο πρωθυπουργός πρόκειται να κάνει αναφορά στα κίνητρα που έχουν δοθεί όπως στην επιστροφή ενοικίου, στην οικονομική ενίσχυση των γιατρών που επιλέγουν να εργαστούν σε νησιά και απομακρυσμένες περιοχές, αλλά και στις δωρεάν παροχές που έχουν δοθεί στους πολίτες μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης όπως είναι οι προληπτικές εξετάσεις.

Τα ξεχασμένα αιτήματα εκτός ΔΕΘ

Οι υγειονομικοί πάντως ετοιμάζουν «απόβαση» στη ΔΕΘ, καθώς ήδη οργανώνονται προκειμένου να ανέβουν μαζικά στη συμπρωτεύουσα και να διαμαρτυρηθούν για τις ελλείψεις στο δημόσιο σύστημα υγείας.

Όμως η κυβέρνηση δεν αναμένεται να απαντήσει στο χρόνιο αίτημα του κλάδου για τις καθηλωμένες αμοιβές γιατρών και νοσηλευτών, αφού ο Κυριάκος Μητσοτάκης με βάση τον σχεδιασμό δεν θα μιλήσει για αυξήσεις μισθών.

Παράλληλα στο χρόνιο αίτημα των εργαζομένων στο ΕΣΥ για προσλήψεις που να καλύπτουν τουλάχιστον τις κενές οργανικές θέσεις, η κυβέρνηση και πάλι δεν αναμένεται να έχει απάντηση.

Να σημειωθεί ότι σύμφωνα με την ΠΟΕΔΗΝ, οι κενές οργανικές θέσεις στο ΕΣΥ ανέρχονται σήμερα σε 20.000, καθώς από τις 90.000 συνολικά προβλεπόμενες θέσεις καλύπτονται μόλις οι 70.000. Με βάση τα ίδια στοιχεία, στο ΕΣΥ υπάρχουν σήμερα 56.500 μόνιμοι και 30.900 συμβασιούχοι.

healthreport.gr

Σαν σήμερα 26 Αυγούστου 1983 δημιουργήθηκε το ΕΣΥ - Η μεταρρύθμιση που σφράγισε ο Γιώργος Γεννηματάς

Από τα 122 δημόσια θεραπευτήρια του 1983 στα 125 δημόσια νοσοκομεία και τα 314 Κέντρα Υγείας. Η σημερινή εικόνα σε προσωπικό, ασθενοφόρα, δαπάνες, μισθούς, νοσηλείες και ΜΕΘ.

Στις 26 Αυγούστου 1983, το Τμήμα Διακοπών της Βουλής ψήφισε το νομοσχέδιο που θεμελίωσε το Εθνικό Σύστημα Υγείας. Ο Ν. 1397/1983 δημοσιεύθηκε στις 7 Οκτωβρίου στο ΦΕΚ 143 Α΄ και καθιέρωσε, τουλάχιστον ως βασική αρχή, ότι η πρόσβαση στις υπηρεσίες υγείας αποτελεί δικαίωμα όλων, ανεξάρτητα από εισόδημα, επάγγελμα ή κοινωνική θέση.

Ιστορικά, ο ιδρυτικός νόμος συνδέεται με τον τότε υπουργό Υγείας Παρασκευά Αυγερινό. Ο Γιώργος Γεννηματάς, ο οποίος ανέλαβε το υπουργείο το 1984, ήταν εκείνος που έδωσε στη μεταρρύθμιση την οργανωτική και πολιτική της δύναμη: προχώρησε στη στελέχωση των νοσοκομείων, άνοιξε τα πρώτα Κέντρα Υγείας και δημιούργησε το ΕΚΑΒ. Με μια φράση, επρόκειτο για τον νόμο του Αυγερινού και την αποφασιστική εφαρμογή του Γεννηματά.

Η εικόνα του ΕΣΥ σε αριθμούς

Το 1983, όταν θεμελιώθηκε το Εθνικό Σύστημα Υγείας, η Ελλάδα διέθετε 122 δημόσια νοσοκομεία και θεραπευτήρια. Στην τελευταία απογραφή του 2024 καταγράφονται 125 δημόσιες νοσοκομειακές μονάδες ΝΠΔΔ. Η μεγάλη ανάπτυξη του ΕΣΥ, επομένως, δεν αποτυπώνεται τόσο στον αριθμό των νοσοκομείων όσο στην επέκταση των υπηρεσιών τους και, κυρίως, στη δημιουργία της πρωτοβάθμιας φροντίδας.

Στην πρώτη μεγάλη φάση ανάπτυξης δημιουργήθηκαν περίπου 166 Κέντρα Υγείας, ενώ σήμερα λειτουργούν 314. Σε αυτά προστίθενται 1.430 Περιφερειακά Ιατρεία, 103 Πολυδύναμα Περιφερειακά Ιατρεία και 137 Τοπικές Μονάδες Υγείας.

Η πρώτη μαζική προκήρυξη του νέου ΕΣΥ αφορούσε περίπου 6.500 θέσεις νοσοκομειακών γιατρών πλήρους και αποκλειστικής απασχόλησης. Σήμερα καταγράφονται 21.450 γιατροί στα δημόσια νοσοκομεία και άλλοι 4.030 στα Κέντρα Υγείας.

Το νοσηλευτικό προσωπικό ανερχόταν το 1984 σε περίπου 21.811 εργαζομένους. Σήμερα στα δημόσια νοσοκομεία υπηρετούν 32.878 νοσηλευτές και 4.644 εργαζόμενοι βοηθητικού νοσηλευτικού προσωπικού. Στα Κέντρα Υγείας καταγράφονται επιπλέον 4.856 νοσηλευτές.

Το 1983 δεν υπήρχε ενιαίος εθνικός φορέας ασθενοφόρων. Το ΕΚΑΒ ιδρύθηκε το 1985, επί υπουργίας Γιώργου Γεννηματά. Σήμερα ο πανελλαδικός στόλος υπολογίζεται σε περίπου 600 ασθενοφόρα, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι όλα είναι καθημερινά διαθέσιμα, καθώς η πραγματική επιχειρησιακή δυνατότητα εξαρτάται από τις βλάβες, τη συντήρηση και την επάρκεια των πληρωμάτων.

Η δημόσια δαπάνη υγείας βρισκόταν το 1984 περίπου στο 5% του ΑΕΠ. Το 2024 έφθασε περίπου στο 6% του ΑΕΠ, ενώ η συνολική δημόσια και ιδιωτική δαπάνη υγείας αντιστοιχούσε στο 9,92%.

Μέσα στο 2024 πραγματοποιήθηκαν στα νοσοκομεία του ΕΣΥ 2.544.788 νοσηλείες, δηλαδή περίπου 6.950 εισαγωγές κάθε ημέρα. Ο αριθμός αφορά επεισόδια νοσηλείας και όχι διαφορετικούς ασθενείς, καθώς ο ίδιος άνθρωπος μπορεί να νοσηλευτεί περισσότερες από μία φορές μέσα στο έτος.

Τέλος, η τελευταία ολοκληρωμένη καταγραφή αναφέρει 64 δημόσιες Μονάδες Εντατικής Θεραπείας με 970 εγκατεστημένες κλίνες. Από αυτές, περίπου 100 έως 120 παρέμεναν κλειστές, κυρίως λόγω ελλείψεων εξειδικευμένου προσωπικού, με αποτέλεσμα οι πραγματικά ενεργές κλίνες να υπολογίζονται μεταξύ 850 και 870.

Οι αριθμοί δεν είναι απολύτως ομοειδείς: άλλαξαν οι στατιστικοί ορισμοί, οι μορφές απασχόλησης και οι δομές που εντάσσονται στο ΕΣΥ. Δείχνουν, όμως, το μέγεθος και την πορεία του συστήματος.

Από 122 δημόσια θεραπευτήρια σε 125 δημόσια νοσοκομεία

Το ΕΣΥ δεν άρχισε χτίζοντας νοσοκομεία πάνω σε έναν άδειο χάρτη. Παρέλαβε και ενέταξε σε ένα ενιαίο δημόσιο σύστημα τα ήδη υπάρχοντα κρατικά, δημοτικά και κοινωφελή θεραπευτήρια. Η ιστορική απογραφή της ΕΛΣΤΑΤ καταγράφει 122 δημόσια θεραπευτήρια το 1983.

Στην τελευταία απογραφή, με έτος αναφοράς το 2024, λειτουργούσαν συνολικά 266 θεραπευτήρια: 125 μονάδες δημοσίου δικαίου, τέσσερις μονάδες ιδιωτικού δικαίου και 137 ιδιωτικές κλινικές. Επομένως, δεν είναι σωστό να παρουσιάζονται και τα 266 ως νοσοκομεία του ΕΣΥ. Το πλησιέστερο συγκρίσιμο μέγεθος είναι οι 125 δημόσιες μονάδες ΝΠΔΔ, με 32.754 κλίνες.

Η μικρή αριθμητική διαφορά —122 τότε, 125 σήμερα— δεν σημαίνει ότι το σύστημα έμεινε στάσιμο. Η ανάπτυξή του πραγματοποιήθηκε κυρίως με νέα τμήματα και κλινικές, εξειδικευμένες υπηρεσίες, Κέντρα Υγείας, ΕΚΑΒ, ΜΕΘ και πολύ μεγαλύτερη στελέχωση.

Από την Ελασσόνα στα 314 Κέντρα Υγείας

Η σημαντικότερη ίσως αλλαγή που έφερε το ΕΣΥ ήταν η προσπάθεια να μεταφερθεί η περίθαλψη έξω από τα μεγάλα αστικά νοσοκομεία. Το πρώτο Κέντρο Υγείας της χώρας εγκαινιάστηκε στην Ελασσόνα στις 7 Απριλίου 1985 από τον Γιώργο Γεννηματά.

Στην πρώτη μεγάλη ανάπτυξη δημιουργήθηκαν περίπου 166 Κέντρα Υγείας, κυρίως στην περιφέρεια. Σήμερα η ΕΛΣΤΑΤ καταγράφει 314 Κέντρα Υγείας, μαζί με 1.430 Περιφερειακά Ιατρεία, 103 Πολυδύναμα Περιφερειακά Ιατρεία και 137 Τοπικές Μονάδες Υγείας. Η σύγκριση χρειάζεται προσοχή, επειδή μετά το 2017 εντάχθηκαν στην κατηγορία και πρώην μονάδες του ΠΕΔΥ.

Γιατροί: από την αποκλειστική απασχόληση στη μερική άρση της αποκλειστικότητας

Η πρώτη μεγάλη προκήρυξη του νέου ΕΣΥ αφορούσε περίπου 6.500 θέσεις νοσοκομειακών γιατρών. Δεν αποτελεί ακριβή απογραφή όσων υπηρετούσαν μία συγκεκριμένη ημέρα, είναι όμως το ασφαλέστερο μέτρο της αρχικής στελέχωσης. Οι γιατροί διορίζονταν ως μόνιμοι δημόσιοι λειτουργοί, πλήρους και αποκλειστικής απασχόλησης, χωρίς δικαίωμα ιδιωτικού ιατρείου. Αυτή ήταν μία από τις θεμελιώδεις επιλογές του συστήματος.

Στην απογραφή του 2024 καταγράφονται 21.450 γιατροί στα δημόσια νοσοκομεία ΝΠΔΔ. Στα 314 Κέντρα Υγείας υπηρετούσαν το 2025 άλλοι 4.030 γιατροί. Πρόκειται για δύο διαφορετικές απογραφές και όχι για ενιαίο μητρώο μισθοδοσίας, αλλά δίνουν μια τάξη μεγέθους περίπου 25.500 γιατρών στις δύο βασικές κατηγορίες δημόσιων δομών.

Σήμερα η πλήρης απασχόληση παραμένει ο βασικός κανόνας διορισμού, η αποκλειστικότητα όμως δεν είναι πλέον απόλυτη. Με τον Ν. 5102/2024 επιτράπηκε στους γιατρούς του ΕΣΥ, υπό άδεια και προϋποθέσεις, να ασκούν ιδιωτικό έργο εκτός του τακτικού ωραρίου και των εφημεριών τους.

Νοσηλευτές: περισσότεροι αριθμητικά, αλλά με πολύ μεγαλύτερο έργο

Οι διαθέσιμες ιστορικές σειρές υπολογίζουν το νοσηλευτικό προσωπικό σε περίπου 21.811 εργαζομένους το 1984. Η κυβέρνηση της εποχής είχε εξαγγείλει μεγάλη αύξηση των προσλήψεων, καθώς οι ελλείψεις νοσηλευτών ήταν ήδη σοβαρές.

Το 2024 τα δημόσια νοσοκομεία ΝΠΔΔ διέθεταν 32.878 άτομα νοσηλευτικού προσωπικού και επιπλέον 4.644 άτομα βοηθητικού νοσηλευτικού προσωπικού. Στα Κέντρα Υγείας καταγράφονταν άλλοι 4.856 νοσηλευτές. Και εδώ δεν πρέπει να γίνει μηχανική πρόσθεση σαν να πρόκειται για ταυτόχρονη απογραφή, όμως είναι σαφές ότι ο αριθμός αυξήθηκε.

Αυξήθηκαν, όμως, πολύ περισσότερο η νοσηλευτική κίνηση, η πολυπλοκότητα των περιστατικών, οι μονάδες υψηλής εξειδίκευσης και οι ανάγκες ενός γηρασμένου πληθυσμού. Γι’ αυτό η αριθμητική αύξηση δεν ισοδυναμεί αυτομάτως με επαρκή στελέχωση.

Ασθενοφόρα: το ΕΚΑΒ δεν υπήρχε το 1983

Το 1983 δεν υπήρχε ενιαίο εθνικό δίκτυο ασθενοφόρων. Οι διακομιδές πραγματοποιούνταν αποσπασματικά από νοσοκομεία, τον Ελληνικό Ερυθρό Σταυρό και τοπικούς φορείς. Επομένως δεν υπάρχει ένας αξιόπιστος πανελλαδικός αριθμός ασθενοφόρων για να συγκριθεί με τον σημερινό.

Το ΕΚΑΒ ιδρύθηκε το 1985 με τον Ν. 1579/1985, επί υπουργίας Γιώργου Γεννηματά. Αυτή υπήρξε μία από τις πιο χειροπιαστές δημιουργίες του: για πρώτη φορά η επείγουσα προνοσοκομειακή φροντίδα απέκτησε ενιαίο εθνικό φορέα.

Η τελευταία δημοσιευμένη πανελλαδική εκτίμηση μιλά για περίπου 600 ασθενοφόρα, μαζί με όσα βρίσκονται στα Κέντρα Υγείας, και περίπου 4.000 διασώστες. Αυτός είναι αριθμός στόλου και όχι οχημάτων που κινούνται ταυτόχρονα: βλάβες, συντήρηση και ελλείψεις πληρωμάτων μειώνουν την καθημερινή διαθεσιμότητα.

Περίπου 5% του ΑΕΠ τότε, 6% δημόσια δαπάνη σήμερα

Δεν υπάρχει ένα απολύτως συγκρίσιμο ποσοστό «του κρατικού προϋπολογισμού» για το 1983 και το 2026. Η υγεία χρηματοδοτείται τόσο από τον προϋπολογισμό όσο και από την κοινωνική ασφάλιση, ενώ οι λογιστικοί ορισμοί έχουν αλλάξει. Ο ασφαλέστερος διεθνώς συγκρίσιμος δείκτης είναι η δημόσια δαπάνη υγείας ως ποσοστό του ΑΕΠ.

Οι ιστορικές εκτιμήσεις τοποθετούν τη δημόσια δαπάνη υγείας περίπου στο 5% του ΑΕΠ το 1984, έναντι 3,4% το 1980.

Το 2024 η συνολική δαπάνη υγείας έφθασε τα 19,87 δισ. ευρώ ή 9,92% του ΑΕΠ. Από αυτά, η δημόσια χρηματοδότηση ήταν 12,04 δισ. ευρώ —περίπου 6% του ΑΕΠ και 60,6% της συνολικής δαπάνης. Οι ιδιωτικές πληρωμές αντιστοιχούσαν στο 39,1%, ενώ μόνο οι άμεσες πληρωμές των νοικοκυριών έφθαναν το 34,2%.

Για το 2026, οι πιστώσεις του προϋπολογισμού για το υπουργείο Υγείας ανέρχονται περίπου σε 7,84 δισ. ευρώ, μαζί με το επενδυτικό σκέλος. Το ποσό αυτό δεν αποτελεί ολόκληρη τη δημόσια δαπάνη υγείας και γι’ αυτό δεν μπορεί να συγκριθεί ευθέως με το ιστορικό ποσοστό.

Τι μισθούς παίρνουν σήμερα γιατροί και νοσηλευτές

Από την 1η Απριλίου 2026 οι βασικοί μισθοί του Δημοσίου αυξήθηκαν κατά 40 ευρώ.

Για έναν γιατρό χωρίς προϋπηρεσία, οι μεικτές τακτικές αποδοχές —βασικός μισθός και επίδομα νοσοκομειακής απασχόλησης, πριν από εφημερίες— διαμορφώνονται περίπου ως εξής:

• Ειδικευόμενος: 1.749 ευρώ μεικτά.
• Επιμελητής Β΄ ή επικουρικός: 2.098 ευρώ.
• Επιμελητής Α΄: 2.353 ευρώ.
• Διευθυντής: 2.498 ευρώ.
• Συντονιστής διευθυντής: 2.598 ευρώ.

Οι εφημερίες, τα επιδόματα ΜΕΘ, παραμεθορίου, οικογενειακής κατάστασης και θέσης ευθύνης προστίθενται. Γι’ αυτό δεν υπάρχει ένας ενιαίος «καθαρός μισθός γιατρού»: εξαρτάται από τον αριθμό εφημεριών, τη φορολογία, την προϋπηρεσία και την οικογενειακή κατάσταση.

Οι νοσηλευτές αμείβονται με το ενιαίο μισθολόγιο. Οι σημερινοί βασικοί μισθοί κυμαίνονται:

• Κατηγορία ΠΕ: 1.232–2.294 ευρώ μεικτά.
• Κατηγορία ΤΕ: 1.177–2.167 ευρώ.
• Κατηγορία ΔΕ: 998–1.718 ευρώ.

Για νοσηλευτές νοσοκομείων και Κέντρων Υγείας προστίθεται κατά κανόνα επίδομα επικίνδυνης και ανθυγιεινής εργασίας 200 ευρώ, καθώς και αμοιβές για νυχτερινά, Κυριακές και αργίες. Έτσι, οι αρχικές τακτικές μεικτές αποδοχές διαμορφώνονται περίπου στα 1.432 ευρώ για ΠΕ, 1.377 ευρώ για ΤΕ και 1.198 ευρώ για ΔΕ, πριν από βάρδιες και άλλα επιδόματα.

Το υπόλοιπο προσωπικό υγείας —παραϊατρικοί, τεχνολόγοι, διοικητικοί, τραυματιοφορείς και βοηθητικό προσωπικό— ακολουθεί επίσης το ενιαίο μισθολόγιο, ανάλογα με την εκπαιδευτική κατηγορία, την προϋπηρεσία και τα επιδόματα που δικαιούται.

Περισσότερες από 2,5 εκατομμύρια νοσηλείες τον χρόνο

Το 2024 πραγματοποιήθηκαν στα νοσοκομεία του ΕΣΥ 2.544.788 νοσηλείες, ανεξάρτητα από πάθηση, και καταγράφηκαν 8.293.847 ημέρες νοσηλείας. Πρόκειται για περίπου 6.950 εισαγωγές την ημέρα, με μέση διάρκεια νοσηλείας περίπου 3,26 ημέρες.

Ο αριθμός αφορά επεισόδια νοσηλείας και όχι διαφορετικούς ανθρώπους. Ένας ασθενής που εισήχθη δύο φορές μέσα στο ίδιο έτος καταγράφεται ως δύο νοσηλείες. Δεν πρέπει, επομένως, να ειπωθεί ότι νοσηλεύτηκαν 2,54 εκατομμύρια μοναδικοί πολίτες.

ΜΕΘ: 64 μονάδες και περίπου 970 εγκατεστημένες κλίνες

Στις Μονάδες Εντατικής Θεραπείας χρειάζεται επίσης διάκριση μεταξύ μονάδων και κλινών. Η τελευταία πλήρης δημοσιευμένη πανελλαδική καταγραφή αναφέρει 64 δημόσιες ΜΕΘ και 970 εγκατεστημένες κλίνες.

Από αυτές, όμως, περίπου 100 έως 120 κλίνες δεν λειτουργούσαν, κυρίως λόγω έλλειψης εξειδικευμένου προσωπικού. Οι πραγματικά ενεργές κλίνες υπολογίζονταν επομένως σε περίπου 850–870. Η διαθεσιμότητα μεταβάλλεται καθημερινά και δεν υπάρχει νεότερο, ανοικτό στο κοινό, εθνικό μητρώο που να δείχνει σε πραγματικό χρόνο πόσες κλίνες είναι στελεχωμένες.

Μια μεταρρύθμιση που παραμένει ανολοκλήρωτη

Η κληρονομιά του Γιώργου Γεννηματά δεν αποτυπώνεται μόνο στον αριθμό των νοσοκομείων. Αποτυπώνεται στην αντίληψη ότι ο κάτοικος ενός χωριού δικαιούται Κέντρο Υγείας, ότι το ασθενοφόρο αποτελεί δημόσια υπηρεσία και ότι η θεραπεία δεν πρέπει να εξαρτάται από το πορτοφόλι του ασθενούς.

Σαράντα τρία χρόνια αργότερα, το ΕΣΥ διαθέτει πολύ περισσότερους γιατρούς και νοσηλευτές, 314 Κέντρα Υγείας, ενιαίο φορέα επείγουσας βοήθειας, εξειδικευμένα νοσοκομεία και περίπου 1.000 εγκατεστημένες κλίνες εντατικής θεραπείας. Ταυτόχρονα, όμως, αντιμετωπίζει κενές θέσεις, κλειστές κλίνες ΜΕΘ, ασθενοφόρα χωρίς πληρώματα και πολύ υψηλή συμμετοχή των νοικοκυριών στη δαπάνη υγείας.

Το μεγάλο έργο του 1983, συνεπώς, δεν είναι ένα ολοκληρωμένο οικοδόμημα που απλώς συντηρείται. Είναι μια διαρκής δημόσια υπόσχεση, η οποία κρίνεται καθημερινά από το αν ο πολίτης βρίσκει εγκαίρως γιατρό, νοσηλευτή, ασθενοφόρο και νοσοκομειακό κρεβάτι όταν τα χρειάζεται.

huffingtonpost.gr